ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္သူမ်ား အတြက္..

ဒီေန႕ တနဂၤေႏြေန႕ ဆုိေတာ့ ခါတိုင္းေန႕ေတြထက္စာရင္ ပုိၿပီး အခ်ိန္ရတာနဲ႕ ကြ်န္ေတာ့္၀မ္းစာအတြက္ လုပ္ကိုင္ေနရတဲ့ အလုပ္နဲ႕ ႏွီးႏြယ္မည့္ အေၾကာင္းကုိ ေရးဖို႕ စိတ္ကူးလုိက္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္ရဲ႕ ၅ ႏွစ္တာ (ရန္ကုန္ ၂ ႏွစ္၊ စကၤာပူ ၃ ႏွစ္) ကာလ ျဖတ္သန္းခဲ့တဲ့ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း အေတြ႕အၾကဳံဟာ ကြ်န္ေတာ့္ရဲ႕ မူလရွိရင္းစြဲ ေစ်းကြက္အတြက္အၾကံဳကို ပုိၿပီး ရင့္က်က္မႈ ရလာေစသလုိ၊ အဲဒါနဲ႕ပတ္သတ္ၿပီး နည္းနည္းပါးပါး ကုိေဖာေရႊ လုပ္ႏုိင္လာတယ္လုိ႕ ၀န္ခံပါရေစ။

ကြ်န္ေတာ္ စီးပြားေရး စီမံခန္႕ခြဲမႈနဲ႕ ဘြဲ႕ရၿပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္ကို ကြ်န္ေတာ္ ဘာအလုပ္နဲ႕ ၀မ္းစာရွာရရင္ ေကာင္းမလဲေပါ့။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ကုိယ့္ဘ၀မွာ အေပ်ာ္ဆုံးအလုပ္နဲ႕၊ မျဖစ္မေန ျဖတ္သန္းရမည့္ ဘ၀ရဲ႕ အခ်ိန္ေတြကိုကုန္လြန္ရင္း အလုပ္လုပ္ဖို႕ အရမ္းကို ေတာင့္တမိပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ မိမိဘာကို အားသန္သလဲဆုိတာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတိထားရင္းနဲ႕ …

ေၾသာ္..ငါက-- တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ အမိန္႕ေတြေအာက္မွာ လုပ္ရတာမၾကိဳက္၊ ေန႕တဒူ၀ မေျပာင္းလဲေသာ အလုပ္ေတြကို( ဥပမာ - စာရင္းကိုင္၊ ကြန္ပ်ဴတာ စာရုိက္၊ စာရင္းစစ္ အစရိွသျဖင့္) မႏွစ္သက္ဘူး။

ကုိယ္ၾကိဳက္တာက …. ဆန္းသစ္တီထြင္မႈ၊ လူေတြနဲ႕ ဆက္ဆံမႈ၊ သူတပါးအတြက္ ၀န္ေဆာင္မႈ၊ အျပင္ အထူးသျဖင့္ ကြ်န္ေတာ္သိခ်င္တာ ကေတာ့ လူေတြဟာ သူတုိ႕ရဲ႕ ပုိက္ဆံေတြကို သူတို႕ႏွစ္သက္မႈအလုိက္ ဘယ္လုိသုံး ျဖဳန္းေနၾကသလဲဆုိတာကိုဘဲ။

ဒါ့ေၾကာင့္ ရန္ကုန္မွ ကြ်န္ေတာ္ အလုပ္စလုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီ ဆန္းသစ္တီထြင္မႈ ေတြနဲ႕ လုပ္ေဆာင္ေနရေသာ အလုပ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့အျပင္ မိမိကလည္း စိတ္အားထက္သန္တဲ့အလုပ္ျဖစ္တဲ့ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္မႈ အလုပ္ကို စၿပီးလုပ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ၿပီး အဲဒီဘာသာရပ္ဟာ ေက်ာင္းသားဘ၀တည္းက အင္တုိက္အားတုိက္ စိတ္ပါ၀င္စား ေလ့လာခဲ့တဲ့ ဘာသာရပ္လည္းျဖစ္ေနတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္အတြက္ကေတာ့ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္တဲ့အလုပ္ဟာ သူ႕ေနရာ ဌာနအလုိက္ ကန္သတ္မႈရွိတဲ့ အလုပ္မ်ဳိးမဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ၿပီး အမ်ားက ယူဆထားသလို ေၾကာ္ျငာလုပ္ျခင္း(တီဗြီ-ေရဒီယို-အက္ဖ္အမ္-စာရြက္-အင္တာနက္တုိ႕တြင္)၊ ေစ်းပြဲေတာ္လုပ္ျခင္း၊ အေရာင္းအားျမွင့္တင္ျခင္း၊ ၀ယ္သူအၾကိဳက္ လုပ္ေဆာင္ျခင္း ဆုိတဲ့အခ်က္ေတြတင္ မကပါဘူး။ ဒါကို အထူးသတိျပဳဖို႕လုိပါတယ္။

ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းသည္ စနစ္တက် ေလ့က်င့္ျပင္ဆင္ထားေသာ ၾကီးမားတဲ့ ျဖစ္စဥ္ပါဘဲ။ အဲဒီ ျဖစ္စဥ္ထဲမွာ ဘာေတြပါ၀င္ေနသလဲဆုိရင္ .. ၀ယ္သူႏွစ္သက္မႈရွိၿပီး ၀ယ္ခ်င္လာေအာင္၊ အလြယ္တကူ ၀ယ္ႏုိင္ေအာင္၊ ဘယ္လုိ ျပဳမႈလုပ္ေဆာင္ရမယ္၊ ၀ယ္သူေတြဟာ မိမိရဲ႕ ျပိဳက္ဖက္ကေန မ၀ယ္ဘဲ မိမိဆီမွာ ပိုၿပီး ထပ္ခါ ထပ္ခါ ၀ယ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္…စတာေတြ ပါ၀င္ေနတယ္။

ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္သူမ်ားအတြက္ အခ်က္ (၃) ခ်က္

ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္တဲ့အလုပ္နဲ႕ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းျပဳေနၾကတဲ့ ကြ်မ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားဟာ ေအာက္ပါ အခ်က္ သုံးခ်က္ကို မျဖစ္မေနရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။


၁) ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာျခင္း
စကၤာပူမွာ ကြ်န္ေတာ္ အာရွ ပစိဖိတ္ဆုိင္ရာ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္မႈဘာသာရပ္နဲ႕ ဘဲြ႕လြန္တက္တုန္းက စကၤာပူအမ်ဳိးသား တကၠသုိလ္က ပါေမာကၡ တစ္ေယာက္ေျပာတဲ့စကားကို သတိရမိတယ္။ ဆရာကေျပာတယ္-- အခုသင္မည့္ သင္ခန္းစာမွာ “ကုန္စည္” ဆုိတဲ့စကားကို မသုံးဖုိ႕။ မေျပာဖို႕။ ေျပာခဲ့ရင္ ဒဏ္ေငြခ်မယ္ဆုိတယ္။ အေျဖကေတာ့ ရွင္းပါတယ္- ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ကုန္စည္ဆုိတာမရွိဘူး၊ အရာရာတုိင္းကို ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာႏုိင္လို႕ဘဲ။


ဘယ္လိုနည္းနဲ႕မွကို ကုန္စည္လို႕ေခၚတဲ့ ပစၥည္းဆုိတာမရွိပါ။ အဲဒီကုန္စည္သည္ပင္လွ်င္ သူ႕ပတ္၀န္းက်င္မွာ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ၀န္ေဆာင္မႈေတြနဲ႕ ၀န္းရံေနလို႕ဘဲျဖစ္တယ္။ ဥပမာ - ေခါင္းလိမ္းဆီ ဆိုတဲ့ ကုန္စည္မွာ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈေတြျဖစ္တဲ့ အရည္အေသြး၊ သင့္တင္ေလ်ာက္ပတ္မႈ (ေဗာက္ေသျခင္း၊ ဆံပင္ေပါက္ျခင္း၊ နက္ျခင္း၊ အေမႊးရနံ႕သင္းျခင္း)၊ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရခ်င္း၊ ထုိက္တန္ေသာ ေစ်းႏႈန္းျဖင့္ ေရာင္းျခင္း စတာေတြက ၀န္းရံေနပါတယ္။ ဒီေတာ့ အဲဒီ ပစၥည္းသည္ပင္လွ်င္ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈေပၚလုိက္ၿပီး ေျပာင္းလဲသြားတယ္။ အဲဒီလို ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္သူေတြက ခဲြျခမ္းစိတ္ျဖာႏုိင္ရမယ္။ ခဲြျခမ္းစိတ္ျဖာႏုိင္တဲ့ အသိဥာဏ္ရွိရမယ္။


၂) ဆန္းသစ္တီထြင္ျခင္း
မိမိတုိ႕လုပ္ရတဲ့ လုပ္ငန္းပတ္၀န္းက်င္ဟာ အထူးသျဖင့္ အျပဳသေဘာေဆာင္ ဆန္းသစ္တီထြင္မႈေတြနဲ႕ ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ျဖစ္ခဲ့လွ်င့္ မိမိကိုယ္မိမိ အလြန္ကံေကာင္းသူလုိ႕ မွတ္ခ်က္ခ်လုိက္ပါ။ ဒီလုိပါဘဲ.. ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္သူေတြဟာ မိမိလုပ္တဲ့လုပ္ငန္းမွာ ဆန္းသစ္တီထြင္မႈရွိတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္၊ ဆန္းသစ္တီတြင္မႈရွိတဲ့ စိတ္ဓါတ္နဲ႕လုပ္ေနၾကတဲ့သူေတြကုိ ခန္႕အပ္ျခင္း ရွိဖို႕ အင္မတန္ အေရးၾကီးပါတယ္။ မရွိရင္ အတက္ႏုိင္ဆုံး ၾကိဳးစားၿပီး ဖန္တီးပါ။


ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သမ႐ုိးက် ေစ်းကြက္ဟာ ေအာင္ျမင္မႈေလ်ာ့နည္းလာတဲ့အခါ ဆန္းသစ္တီထြင္မႈရွိတဲ့ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္သူေတြသာလွ်င္ အနာဂါတ္ေစ်းကြက္ကို ဖန္တီး၊ စီမံႏုိင္မွာျဖစ္တယ္။ သိထားရမွာက မိမိတုိ႕သည္ ဆန္းသစ္တီထြင္ေနတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္မွာ လုပ္ကုိင္ေနရမယ္ဆုိတဲ့ အသိဘဲ။


ယေန႕ကမၻာၾကီးကို ၾကည့္ရင္လည္း အတူတူပါဘဲ။ ဆန္းသစ္တီတြင္မႈရွိတဲ့ ေဒသေတြသာလွ်င္ ကမၻာမွာ အတုိးတက္ဆုံး ျဖစ္ေနၾကတယ္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံေတြကုိ ၾကည့္ရင္လည္း ဒီအတုိင္းဘဲ။ စကၤာပူႏုိင္ငံဟာ တစ္ကယ္ေတာ့ ရန္ကုန္တုိင္းထက္ေတာင္ အက်ယ္အ၀န္အားျဖင့္ က်ဥ္းေျမာင္းပါတယ္။ ထို႕အတူ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံေတြထဲမွာဆုိရင္ အေသးဆုံးႏုိင္ငံျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ စီးပြားေရ၊ က်န္းမာေရး၊ သိပၸံပညာ၊ နည္းပညာ၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ ၀န္ေဆာင္မႈ စတဲ့ေနရာေတြမွာ တိုးတက္ေန႐ုံမကဘဲ ရွိၿပီးသားကို ဆန္းသစ္တီထြင္မႈ အျမဲရွိေနတဲ့အတြက္ အျခား အျခားေသာ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံေတြထက္ စာရင္ တိုးတက္မႈႏႈန္း အျမင့္မားဆုံးလို႕ ဆုိႏုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၾကီးသည္ ေသးသည္က ပဓါနမဟုတ္ဘဲ၊ အရည္အခ်င္း ဆန္းသစ္တီထြင္ျခင္းကသာ ပဓါနဆိုတာကို နားလည္သေဘာေပါက္ရမယ္။


၃) ေရွ႕ကဦးေဆာင္ျခင္း
ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္သူေတြအားလုံးသည္ စီမံခန္႕ခြဲသူမ်ားမဟုတ္ဘဲ ေရွ႕က ၾကိဳေျပးေနတဲ့ ဦးေဆာင္ရွင္ေတြျဖစ္တယ္။ အကယ္၍ မိမိဟာ ေန႕စဥ္လုပ္ငန္းရဲ႕ အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကုိ စာရင္းအင္း၊ ဖြဲ႕စည္းပုံ အဆင့္ဆင့္၊ ကုန္က်စရိတ္၊ အေသးအမြားကိစၥေတြေပၚမွာဘဲ အာ႐ုံကရၿပီး လုပ္ကုိင္ေနမယ္ဆုိရင္ မိမိသည္ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္သူမဟုတ္၊ စီမံခန္႕ခြဲသူသာျဖစ္သည္။


ဦးေဆာင္ရွင္ျဖစ္ဖုိ႕အတြက္ဆုိရင္ မိမိရဲ႕ အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို အခြင့္အေရးကို မ်က္ေျခမပ်က္ ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း၊ စိတ္ကူးေဖာ္ေဆာင္ျခင္း၊ ရည္မွန္းခ်က္ျခမွတ္ျခင္း၊ လူေတြနဲ႕ဆက္ဆံျခင္း စတာေတြအေပၚမွာ အသုံးျပဳဖုိ႕လုိပါတယ္။


တခ်ဳိ႕ကေျပာတယ္။ ဦးေဆာင္သူေတြဟာ ႐ုပ္ရည္ ဥပတိ ေကာင္းမြန္ဖို႕၊ သူတပါးေတြအားက်ေအာင္ လုပ္ျပဖို႕၊ စိတ္၀င္စားေအာင္ေနထုိင္ဖို႕ လုိအပ္တယ္တဲ့။ ဒါဆုိရင္ တခ်ဳိ႕ေသာ ေအာင္ျမင္တဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ၾကီးမ်ားဟာ သူတို႕ရဲ႕အလုပ္ေတြကို တည္ျငိမ္ေအးေဆးတဲ့နည္းလမ္းနဲ႕ လုပ္ငန္းမွာရွိတဲ့ သူေတြရဲ႕ စိတ္နဲ႕ႏွလုံးသားကုိ ထိေတြ႕ဆက္ဆံၾကတာေတြ လက္ေတြ႕မွာ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ သူတုိ႕ေတြဟာ ႐ုိးရွင္းပြင္လင္း၊ ဟိတ္ဟန္မရွိ၊ သူတပါးကိုစားနာေထာက္ထားၿပီး ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္ေသာသူမ်ား ျဖစ္ၾကတယ္။ ဆုိ႐ုိးစကားတစ္ခုအရဆုိရင္ “ေအာင္ျမင္တဲ့ ဦးေဆာင္ရွင္ဆုိတာ လူေတြက သူရွိတယ္လို႕ေတာင္ သိပ္မသိၾကရင္ အေကာင္းဆုံးဘဲ”တဲ့။ ဒါေၾကာင့္ မိမိတို႕အေနနဲ႕ ကနဦးအဆုိကုိ ေသခ်ာစီစစ္ၿပီးမွ ယေန႕လက္ရွိေအာင္ျမင္ေနၾကေသာ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္သူေတြရဲ႕ထုံးကို ႏွလုံးမူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။


ေအာင္ျမင္ေနၾကေသာ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္သူေတြဟာ အျမဲတမ္းေျပာင္းလဲ ဆန္းသစ္တီထြင္ေနတဲ့ ေစ်းကြက္ကို နားလည္ေအာင္ အခ်ိန္ေပး၍ လက္ေတြ႕ ေလ့လာ လုပ္ေဆာင္ေနသူမ်ားျဖစ္ပါတယ္။


နိဂုံးခ်ဳပ္ရမည္ဆုိလွ်င္ အထက္ပါေဖာ္ျပခဲ့ေသာ အခ်က္ (၃) ခ်က္ကို ယေန႕လက္ရွိ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္သူေတြ အေနနဲ႕ ၾကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ၾကဖုိ႕ တုိက္တြန္းပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္မႈကို ေလ့လာမည္ဆုိရင္ တစ္ရက္နဲ႕ ရႏုိင္ၿပီး ကြ်မ္းက်င္ဖို႕ဆုိရင္ေတာ့ ဘ၀တေလ်ာက္လုံး လုပ္ေဆာင္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။


+++အားလုံး အားလုံး --- မိမိအလုပ္မွာ ထားရွိရမည့္ အေကာင္းဆုံးအရည္အခ်င္းေတြနဲ႕ ျပည့္စုံၾကပါေစလုိ႕…+++

++ ၀န္ခံခ်က္ - ဆရာ ဖီးလစ္ ကုိခ္လာ၏ ေစ်းကြက္ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း၏ စီမံခန္႕ခြဲမႈ စာအုပ္မွ တခ်ဳိ႕ကို မွီညမ္းထားပါသည္။++

အေျပာင္းအလဲကုိ လက္ခံဖုိ႕ - Accepting Change

အထူးသျဖင့္ ယေန႕ေခတ္ ကြ်န္ေတာ္တို႕တေတြဟာ စစ္မွန္တဲ့ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ႕၊ လြတ္လပ္မႈ႕၊ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ႕မ်ားကုိ ေတာင့္တ လိုလားၾကေသာ္လည္း လက္ေတြ႕မွာ တကယ္ရေအာင္လုပ္ဖို႕ အင္မတန္ ၀န္ေလးေနတက္ၾကပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္အခုလို ၀န္ေလးေနၾကသလဲဆုိတာကုိ စဥ္းစားၾကည့္ရင္ အဓိက အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခုကေတာ့ ေျပာင္းလဲမႈ႕ကုိ လက္ခံႏုိင္တဲ့စြမ္းရည္ဟာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕တေတြမွာ နည္းပါးေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္လို႕ ယူဆမိပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ မိမိရဲ႕အလုပ္ ဆုံးရႈံးတဲ့အခါ စိုးရိမ္ေသာကေရာက္ရတယ္၊ မိမိရဲ႕ ခ်စ္ေသာသူ နဲ႕ခဲြခြာရတဲ့အခါ ပူေဆြးငိုေၾကြးၾကတယ္၊ မိမိျဖစ္ခ်င္တဲ့အတုိင္း ျဖစ္မလာတဲ့အခါ စိတ္ဓါတ္က်ၾကတယ္၊ အစရွိတာေတြဟာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕တစ္ေတြ မလြဲမေသြ ရင္ဆုိင္ၾကံဳဆုံေနၾကရတယ္။ အမွန္တကယ္ကေေတာ့ အခုလို ပူေဆြး ေသာက စိုးရိမ္ ပူပန္ရျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းဟာ မိမိအလုပ္ဆုံးရႈံးျခင္း၊ ခ်စ္သူနဲ႕ ကြာကဲြျခင္း၊ ျဖစ္ခ်င္တုိင္း ျဖစ္မလာျခင္းစတာေတြေၾကာင့္မဟုတ္ဘဲ မိမိကိုယ္တုိင္က ျဖစ္ပ်က္မႈရ႕ဲ အေျပာင္းအလဲကို လက္ခံႏုိင္ျခင္း၊ လက္မခံႏုိင္ျခင္းေတြေၾကာင့္သာ ျဖစ္တယ္ဆုိတာကို နားလည္ သေဘာေပါက္ရပါလိမ့္မယ္။

ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ဘ၀မွာ တခါတေလ ေကာင္းေသာ အေျပာင္းအလဲကုိေတာင္ လက္ခံေျပာင္းလဲဖို႕ ေတာ္ေတာ္ေလးၾကိဳးစားရတဲ့ အခ်ိန္ကာလေတြကို ျဖတ္ေက်ာ္ဖူးၾကပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီအခါၾကရင္ မိမိကုိယ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ဖို႕၊ အားေပးဖုိ႕၊ ျပင္လည္ျပင္ဆင္ဖို႕၊ ျပန္လည္စုစည္းဖို႕ စတဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ျပဳလုပ္ရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အဲဒီအေျပာင္းအလဲဟာ မိမိဘ၀အတြက္ စိတ္ခ်၊ ယုံၾကည္၊ ခုိင္မာေသာ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေအာင္ အဘက္ဘက္က ၾကိဳးစားဖုိ႕လုိပါတယ္။

အကယ္၍ လက္မခံႏုိင္ဘူးဆုိရင္ေတာင္ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိတဲ့ အေျခခံအေၾကာင္းကုိ မိမိကုိယ္တိုင္ ေသခ်ာစြာ ဆန္းစစ္ဖုိ႕ လုိပါတယ္။ အခြင့္အခါသင့္လ်င္ မိမိရဲ႕ မိတ္ေဆြ (သုိ႕) ပညာရွိမ်ားႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီး အၾကံဥာဏ္ရယူပါက ပိုေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း မိမိရဲ႕ စိတ္ဓါတ္ကသာ ပဒါနၾကတယ္ဆုိတာကို မေမ့ပါႏွင့္။ ကနဦး မိမိစိတ္ကုိ မိမိနားလည္ သေဘာေပါက္ေအာင္ ၾကိဳးစားရမွာျဖစ္တယ္။

ဘ၀မွာ ေျပာင္းလဲမႈထက္ ပုိၿပီး ပီျပင္ သဘာ၀က်ေသာအရာ မရွိႏုိင္ပါဘူး။ “အေၾကာင္းတရားအားလုံးသည္ သူ႕အလိုလိုျဖစ္ေပၚၿပီး သူ႕အလုိလိုသာလ်ွင္ ပ်က္စီး အဆုံးသတ္ၾကရသည္” ဟု ဗုဒၶစာေပတြင္ ေလ့လာမွတ္သားဖူးသည့္ အတုိင္း ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ ရင္ဆုိင္ရေသာ ေကာင္းျခင္း ဆုိးျခင္း ပူေဆြးျခင္းအားလုံးတုိ႕ဟာ သူ႕ဖာသာသူ အဆုံးသတ္သြားၾကတာ လက္ေတြ႕ၾကံဳဖူးပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ မိမိၾကဳံေတြ႕ခဲ့ရတဲ့ ေပ်ာ္ရႊင္ခဲ့မႈ႕ေတြ၊ စုိးရိမ္ခဲ့မႈ႕ေတြကုိ ျပန္လည္စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ျပန္လည္မွတ္မိႏုိင္္ၿပီး အဲဒီအေတြ႕အၾကဳံေတြအားလုံး ဘယ္ကုိ ေရာက္သြားသလဲဆုိတာ မည္သူ သိႏုိင္ၾကပါမလား?။ ဒါ့ေၾကာင့္ အဓိက သတိရဖုိ႕ကေတာ့ ခံစားမႈအားလုံးသည္ တဒဂၤသာ ျဖစ္ၿပီး ဘ၀ရဲ႕ သဘာ၀အက်ဆုံးအဆင့္ျဖစ္တဲ့ ေျပာင္းလဲမႈကို ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ လက္မခံႏုိင္မႈေၾကာင့္ အဲဒီခံစားမႈေတြဟာ ဖန္တီး ျဖစ္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း နားလည္ဖို႕လုိပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕အတြက္ အဓိက စြမ္းေဆာင္ရည္ရွိဖို႕ကေတာ့ မိမိရဲ႕ အတြင္းနဲ႕အျပင္မွာ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေျပာင္းလဲေနေသာ သဘာ၀ကုိ လက္ခံၿပီး ထုိမွတဆင့္ တကယ္လြတ္လပ္မႈ၊ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ၊ နဲ႕ ဘ၀ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈကုိ ဖန္တီးဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။ မိမိကုိယ္ကလည္း ေျပာင္းလဲမႈကို ခံႏုိင္ရည္ရွိၿပီး အေျပာင္းအလဲကို နားလည္ဖုိ႕ ၾကိဳးစားေနျခင္းသည္ပင္လွ်င္ မိမိကုိယ္တုိင္ ဒုကၡမျဖစ္ဖို႕ အျပင္ မိမိပတ္၀န္းက်င္ကိုပါ ဒုကၡ မေရာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းသကဲ့သုိ႕ ျဖစ္ပါသည္။ တနည္းအားျဖင့္ မိမိကိုယ္တုိင္က အသိဥာဏ္ျမင့္မားေအာင္၊ ရင့္က်က္မႈရွိေအာင္အျပင္ မိမိပတ္၀န္းက်င္ကိုပါ အားက်မႈရွိေအာင္ ၾကိဳးစားဖုိ႕လုိပါသည္။

ဒီေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ္တစ္ေယာက္ ေရႊေတာင္ကုန္းဆရာေတာ္ၾကီး စကၤာပူမွာ တရားစခန္းဖြင့္စဥ္က ဆရာေတာ္ၾကီး မိန္႕ၾကားခဲ့ေသာ စကားကုိ ျပန္ၿပီး ေဖာက္သည္ခ်ပါရေစ။ အဲဒီတုန္းက ညေနေစာင္းအခ်ိန္ဆုိေတာ့ ဆရာေတာ္ၾကီးကလည္း ေအးေအးေဆးေဆးရွိတာနဲ႕ မိနစ္ ၄၀ မွ်ၾကာေအာင္ ေဆြးေႏြးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဆရာေတာ္ၾကီးကေျပာတယ္။

“ဘ၀မွာ မိမိေၾကာင့္ သူတစ္ပါးဒုကၡမေရာက္ေအာင္
ျပဳမႈ ေျပာဆုိ ၾကံေတြးရမွာ ျဖစ္သလုိ
သူတစ္ပါးေၾကာင့္ မိမိမွာ
ဒုကၡမျဖစ္ေအာင္လည္း ပါးနပ္ရမယ္” ဆုိတဲ့မိန္႕ၾကားစကားပါဘဲ။

ဒါေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕တစ္ေတြဟာ ဆရာေတာ္ၾကီး မိန္႕မွာခ်က္နဲ႕အညီ လုပ္ကုိင္ၾကဖုိ႕ တုိက္တြန္းပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က သူတစ္ပါးကုိ ဒုကၡမေပးဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတပါးရဲ႕ ဒုကၡကိုတေတာ့ တေလွၾကီး ခံၾကရတယ္။ ဒါဟာလည္း မေကာင္းဘူး။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ မိမိကိုယ္တုိင္က သူတပါးဒုကၡမေရာက္ေအာင္ အတပ္ႏုိင္ဆုံး ေျပာ ၾကံ လုပ္ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ေတြ ေန႕စဥ္ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ အေျပာင္းအလဲ အေတြ႕အၾကဳံေတြေလာက္ ဘယ္အရာမွ သဘာ၀က်က် မျဖစ္ႏုိင္တာကို သိၿပီးေနာက္မွာ အထူးသတိထားရမွာက ဘ၀ရဲ႕ ျဖစ္စဥ္ေျပာင္းလဲမႈေတြတုိင္းမွာ မည္သည့္အရာကိုမွ ေၾကာက္ရြံ႕စရာ မလိုဘူးဆုိတာကို နားလည္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ မိမိကုိယ္တုိင္က အဲဒီ အျဖစ္အပ်က္ အေျပာင္းအလဲေတြကို ပုိၿပီး နားလည္လာမယ္ဆုိရင္ အဲဒီ အေကာင္း အဆုိးဆုိတာေတြရဲ႕ ျဖစ္တည္ပ်က္မႈ (ကုိယ့္ေၾကာင့္ သူတပါးအက်ဳိးပ်က္မႈ၊ စိတ္ဆင္းရဲမႈ၊ သူတပါးေၾကာင့္ မိမိ အက်ဳိးပ်က္မႈ) ေတြရဲ႕ ဇစ္ျမစ္ကို သေဘာေပါက္လာပါလိမ့္မယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ကုိယ္ကိုယ္တုိင္က ေျပာင္းလဲမႈကို လက္မခံႏုိင္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ျပႆနာမ်ားကိုဆုိလုိျခင္းျဖစ္တယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕အတြက္ ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ရင္ဆုိင္ရတုိင္း မွန္မွန္ကန္ကန္ ကုိင္တြယ္ႏုိင္ဖို႕ ေအာက္ပါ အခ်က္ေလးခ်က္ကို ေလ့က်င့္ထားဖို႕တိုက္တြန္းပါတယ္။

၁) ကုိယ္ေတြ႕ၾကံဳရတဲ့ အေျပာင္းအလဲကို ခုခံတုိက္ခုိက္ေနရတဲ့ မိမိရဲ႕ စြမ္းရည္ကို နားလည္ပါ။
၂) ေျပာင္းလဲမႈဟာ ဘ၀အတြက္ သဘာ၀အက်ဆုံးအရာဆုိတာကုိ အသိအမွတ္ျပဳပါ။
၃) အရာရာတုိင္းဟာ ေရစီးေၾကာင္းကဲ့သို႕ ျဖစ္တည္စီးဆင္းေနတယ္၊ တည္ျမဲမႈမရွိ၊ ေေျပာင္းလဲမႈ (ခံစားမႈ) ေတြဟာ တခဏသာျဖစ္တယ္ဆုိတာကို အသိအမွတ္ျပဳပါ။
၄) ေတြ႕ၾကဳံရတဲ့ ခ်မ္းေျမစရာ ေျပာင္းလဲမႈနဲ႕ စိတ္ညစ္စရာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို လက္ခံၿပီး ေက်းဇူးတင္မိဖို႕ ၾကိဳးစားပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဲ့ဒီေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ဘဲ မိမိရဲ႕ဘ၀ဟာ တုိးတက္ျခင္းကို ျဖစ္ေစလုိ႕ပါ။

အထူးသျဖင့္ လူတုိင္း လူတုိင္းဟာ မိမိဘ၀ကုိ သက္ေတာင့္သက္သာနဲ႕ အေျပာင္းအလဲကို ရင္ဆုိင္ဖို႕ တာ၀န္အျပည့္ရွိပါတယ္ဆုိတာကို ယုံၾကည္ၾကဖုိ႕တုိက္တြန္းလုိက္ပါတယ္။

++ မည္သူ႕ေၾကာင့္မွ် မိမိကိုယ္ကုိ စိတ္ဓါတ္မက်ပါေစနဲ႕။
++ မည္သူမွ် မိမိကုိ မၿခိမ္းေျခာက္ႏိုင္ပါ။
++ အရာရာတုိင္းဟာ ေျပာင္းလဲေနတယ္။
++ ခံႏုိင္ရည္ရွိမႈဟာ ပန္းတုိင္သုိ႕ ေရာက္ႏုိင္တယ္။

( ၀န္ခံခ်က္---- အုိင္ယာလန္စာေရးဆရာ မစ္ခ္ကြမ္ ေရးသားေသာ စြမ္းရည္ႏွင့္ အလွတရား စာအုပ္မွ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္တခ်ဳိ႕ကို မွီညမ္းထားပါသည္။)

သုံးမွာလား၊ ျဖဳန္းမွာလား - Use It or Lose It

မိမိတုိ႕ရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္ဦးေႏွာက္ကို ဘယ္ေတာ့မွာ သံေခ်းမတက္ေစပါနဲ႕။ အထူးသျဖင့္ သြက္လက္ျဖတ္လတ္ေအာင္ ေန႕စဥ္ေလ့က်င့္ပါ။

မၾကခဏဆုိသလို ေမးမိေသာ ေမးခြန္း။

“ခင္ဗ်ား ေမ့တက္လား” လို႕ ေမးရင္ အမ်ားစုကေတာ့
“ဟုတ္တယ္ဗ် ေမ့တတ္တယ္” လို႕ လြယ္လြယ္ကူကူ ျပန္ေျဖတတ္ၾကတယ္။

အဲဒီအခါက်ရင္ ေနာက္ေမးခြန္းက -
“ဟုတ္လား၊ ဒါဆုိရင္ ခင္ဗ်ားဆီက ပိုက္ဆံ တစ္သိန္းေခ်းသြားတဲ့သူကိုေရာ ခင္ဗ်ားေမ့တတ္လား” ဆိုေတာ့

“ခင္ဗ်ားကလည္း ေပါက္ကရေလးဆယ္၊ အဲဒါကိုေတာ့ ဘယ္လုိလုပ္ၿပီး ေမ့လုိ႕ရမွာလဲဗ်၊ ဒီေလာက္ ထင္ထင္ရွားရွားၾကီးကို” လုိ႕ ျပန္ေျဖၾကတယ္။

အဲ့ဒီေတာ့ ဘာျဖစ္လို႕ ဒါက်ေတာ့ မေမ့တာလဲဆုိေတာ့ အမ်ားစုကေျပာၾကတယ္။ အဲဒီလုိကိစၥမ်ဳိးက်ေတာ လြယ္လြယ္ကူကူ ေမ့ေပ်ာက္လုိ႕ ဘယ္ရမလဲတဲ့။

တကယ္ေတာ့ ေမ့တတ္တယ္၊ သတိေကာင္းတယ္ဆုိတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္တာလဲဆုိေတာ့ အေလ့အက်င့္ မလုပ္ေပးလို႕ဘဲ။ ပုံမွန္အေလ့အက်င့္လုပ္ေပးမယ္ဆုိရင္ မွတ္ဥာဏ္ဆုိတာ အင္မတန္မွ ေကာင္းလာပါလိမ့္မယ္။ အဓိကျပႆနာက မွတ္ဥာဏ္စြမ္းရည္ကို ေန႕ခ်င္းညခ်င္း ေကာင္းေအာင္လုပ္ခ်င္တဲ့ အမ်ားစုရဲ႕ ေမ်ာ္လင့္ခ်က္ေၾကာင့္ဘဲ။ မိမိမွတ္ဥာဏ္ကို ေသခ်ာေလ့က်င့္ၿပီး သိခ်င္ေသာအရာကို မွတ္ထား၊ ၿပီးရင္ အသုံးခ်တဲ့အခါ ျပန္ေခၚစဥ္းစားၾကည့္ပါ။ မွတ္မိတာကို ေတြ႕ရလိမ့္မယ္။

ကြ်န္ေတာ့္ေတြ႕ဖူးတဲ့ အသက္ ၇၅ႏွစ္ရွိ မစၥတာယုိး ဆုိရင္ အခုအခ်ိန္အထိ ကုိယ္ပိုင္စီးပြားေရးကို ကုိယ္တုိင္ဦးစီးၿပီး အလုပ္လုပ္ေနတုန္း။ လုပ္သမ်ွကိစၥတိုင္း ခ်က္က်က် စနစ္တက် လုပ္တတ္တဲ့သူ။ အသက္ၾကီးေပမဲ့ မွတ္ဥာဏ္ေကာင္းတဲ့သူ၊ သူ႕ပစၥည္းေစ်းႏႈန္း တြက္ခ်က္မႈတုိင္းကို လက္မတင္ ေစ်းတြက္ေပးႏုိင္သူမ်ဳိး။ ဒါ့ေၾကာင့္ မွတ္ဥာဏ္သည္ အသက္ၾကီးသည္ ငယ္သည္ႏွင့္မဆုိင္ပါ။ အသက္ၾကီးျခင္းသည္ ေလ့က်င့္ထားေသာ မွတ္ဥာဏ္ကုိ မဖ်က္ဆီးႏုိင္ပါ။

ဥပမာအေနနဲ႕ဆုိရင္ - အသုံးမျပဳတဲ့ ဓါးလုိပါဘဲ - ပုံမွန္လွီးျဖတ္တဲ့အလုပ္ကို အဲဒီဓားက ဟန္က်က် လုပ္ႏုိင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီဓားကို ျပန္ၿပီး ထက္ေအာင္ေသြးမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ျပန္လည္ အသြားထက္ လွီးျဖတ္ႏိုင္မွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီလုိနဲ႕ အေနၾကာျပန္ရင္လည္း ဆက္လက္အလုပ္လုပ္ႏုိင္ဖို႕အတြက္ ျပန္လည္ ေသြးရဦးရပါအုံးမယ္။ မိမိတို႕ရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္ဦးေႏွာက္ဟာလည္း အဲဒီအတုိင္းဘဲ အလုပ္လုပ္ပါတယ္။ အခ်ိန္နဲ႕အမ်ွ မိမိတို႕ရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္စြမ္းရည္ကုိ အသြားထက္ေအာင္ ေသြးေနရမွာျဖစ္တယ္။ မိမိတို႕ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ကို က်န္းမာသန္စြမ္းေအာင္ ပုံမွန္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ဖို႕လုိသလို မိမိတုိ႕ရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္ကိုလည္း အခုေဖာ္ျပမဲ့ နည္းလမ္း သုံးမ်ိဳးနဲ႕ လုပ္ဖို႕ ေဖာ္ျပလုိက္ပါတယ္။

၁) ၾကည္႐ႈစစ္ေဆးတတ္တဲ့ စြမ္းရည္ကုိ တိုးတက္ေအာင္လုပ္ပါ။

အမ်ားစု ေမ့တတ္တဲ့ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းတစ္ခုကေတာ့ အေၾကာင္းအရာ ကိစၥတစ္ရပ္အား ၾကည္႐ႈစစ္ေဆးတတ္တဲ့ စြမ္းရည္ကုိ တုိးတက္ေအာင္ မလုပ္ျခင္းေၾကာင့္ဘဲ။ ေရးလက္စေဘာပင္ကို မူလေနရာျပန္မထားဘဲ ျပီးတဲ့ေနရာထားခဲ့၊ ေနာက္ ေရးမယ္လုပ္ေတာ့ ရွာလို႕မေတြ႕လို စိတ္ပ်က္ခဲ့ရမႈေတြ။ မိမိေဘာင္းဘီအိတ္၊ အကၤ်ီအိတ္ထဲ ထည့္ထားၿပီး ေပ်ာက္သြားတဲ့ေဘာပင္ကို ရွာေနတာေတြဟာ တကယ္ေတာ့ ပ်ာယာခတ္ေနတဲ့ စိတ္ကို ဒီအတုိင္းလြတ္ထားၿပီး အလုပ္လုပ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ဘဲ။

ေနာက္ၿပီး မ်ားေသာအားျဖင့္ အသိမိတ္ေဆြအသစ္ေတြ႕လုိ႕ ႏႈတ္ဆက္ရင္ နံမည္ကို အရင္ေျပာျပၿပီး ဘယ္မွာလုပ္တယ္ စသျဖင့္ ေျပာၿပီး မိတ္ဆက္တတ္ၾကတယ္။ အကယ္၍ မိမိက ေသေသခ်ာခ်ာ မၾကားလုိက္ဘူးဆုိရင္ ျပန္ၿပီး ေနာက္တစ္ေခါက္ နံမည္ထပ္ေျပာဖို႕ ၀န္မေလးပါနဲ႕။ ဒါမွ မွတ္မိမွာကို။ တကယ္လုိ႕ တပါးသူက နံမည္ကပ္ျပားကုိ ေပးမယ္ဆုိရင္လည္း နံမည္၊အလုပ္အကိုင္ကုိ သက္ဆုိင္ရာတစ္ခုခုနဲ႕ တြဲမွတ္ဖို႕ ၾကိဳးစားပါ။ ဥပမာ - အဲဒီလူနံမည္က မေအးေအးသန္း အလုပ္လုပ္တာက ေရြ၀ါ၀ါ ကုမၸဏီမွာဆုိရင္ - မိမိစိတ္ထဲက မွတ္လို႕လြယ္ေအာင္ “ေရႊ၀ါဆပ္ျပာနဲ႕ဆိုရင္ အသားအရည္ဟာ ေအးျမသန္႕ရွင္းလိမ့္မယ္” စသည္ျဖင့္ေပါ့ဗ်ာ။ အတပ္ႏုိင္ဆုံး မိမိသန္ရာ ၀ါသနာပါရာနဲ႕ မွတ္ပါ။ ကြ်န္ေတာ္ အေတြ႕အၾကံဳအရဆုိရင္ အခုလို မွတ္နည္းဟာ အင္မတန္မွကို အက်ဳိးမ်ားပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ေဖာက္သည္ေတြရဲ႕ နာမည္ အလုပ္ဌာနေတြဆုိရင္ ႐ႈပ္မွ႐ႈပ္၊ တခ်ဳိ႕က ကုလားလူမ်ိဳး အလုပ္လုပ္တာက တ႐ုတ္ဆီမွာ၊ တခ်ဳိ႕က မေလးရွားလူမ်ဳိး အလုပ္လုပ္တာက တ႐ုတ္ဆီမွာ၊ တခ်ဳိ႕က တ႐ုတ္လူမ်ဳိး အလုပ္လုပ္တာက တ႐ုတ္ဆီမွာ ဒါေပမဲ့ သူ႕နံမည္က အေနာက္တုိင္းနံမည္.. အုိ စုံေနတာဘဲ။ ေခၚလို႕ အခက္ဆုံးက တ႐ုတ္နံမည္ေတြဘဲ။

၂) စိတ္အာ႐ုံစူးစိုက္မႈကို ျမွင့္တင္ပါ။

ဒါဟာလည္း မွတ္ဥာဏ္တုိးတက္ေရးမွာ အင္မတန္မွကို အေရးၾကီးပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ပုံမွန္ေလ့က်င့္ဖုိ႕လိုတယ္။ စိတ္အာ႐ုံစူးစိုက္မႈပိုမိုေကာင္းမြန္လာၿပီဆုိတာနဲအမွ် မိမိတုိ႕ရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္ဦးေႏွာက္ဟာလည္း လည္ပတ္ႏႈန္းပိုမိုအားေကာင္းလာၿပီး မွတ္ထားတဲ့ကိစၥကို အလြယ္တကူ ျပန္လည္ ေဖာ္ႏုိင္ပါတယ္။ အခြင့္သင့္လုိ႕ မိမိၾကိဳက္တဲ့ သီခ်င္း (သို႕) မွတ္စုတစ္ခ်ဳိ႕ရဲ႕ စာသားမ်ားကို အလြတ္က်က္ၿပီး ျပန္လည္ ဆုိၾကည့္တဲ့ေလ့က်င့္ခန္းမ်ဳိးကိုလုပ္ၾကည့္ပါ။ ဤကဲ့သို႕ အင္တုိက္အားတုိက္ က်က္မွတ္လိုက္တဲ့အခါ မိမိရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္ဦးေႏွာက္ဟာ ပုံမွန္ထက္ ပိုၿပီး အားစုိက္လုပ္ကိုင္ရတဲ့အတြက္ သာမန္မွတ္သားမႈမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ ေသေသခ်ာခ်ာ မွတ္သားျခင္းမ်ဳိးျဖစ္သြားတယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ေနာက္ေနာင္ျပန္လည္ၿပီး ေတြးေခၚၾကည့့္လွ်င္ ေဖာ္ျပႏုိင္တယ္ဆုိတာ လက္ေတြ႕ပါဘဲ။


၃) အသစ္အဆန္းတစ္ခုခုကို ပုံမွန္ေလ့လာပါ။

မိမိကုိယ္တုိင္က ေန႕စဥ္ ပုံမွန္ အသစ္အဆန္းကို ေလ့လာမွတ္သားေနမယ္ဆုိရင္ မိမိရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္ ဦးေႏွာက္ဟာလည္း ပုိၿပီး တက္ၾကြလန္းဆန္းေနၿပီး မိမိကုိယ္တုိင္လည္း ကုိယ္ဘာလုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို အာ႐ုံစုိက္လာႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အလြယ္ကူဆုံးကေတာ့ အဘိဓါန္ထဲက စာသားမ်ားကို ေန႕စဥ္ တစ္လုံး (သုိ႕) ႏွစ္လုံး အာဂုံေဆာင္ၿပီး စကားေျပာတဲ့အခါျဖစ္ျဖစ္၊ စာေရးတဲ့အခါျဖစ္ျဖစ္ အသုံးခ်တတ္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။ အကယ္၍ အင္တာနက္ရွိတဲ့ ေနရာမ်ဳိးမွာ ေနရင္ေတာ့ မိမိစိတ္၀င္စားရာ၊ အထူးသျဖင့္ မိမိမသိေသးတဲ့ အေၾကာင္းအရာကို အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာေတြကတဆင့္ ေေလ့လာပါ။


အထက္ပါေဖာ္ျပခ်က္ေတြကို လုပ္သြားမယ္ဆုိရင္ ေဗဒင္ေမးစရာမလုိ မိမိရဲ႕ မွတ္ဥာဏ္ဦးေႏွာက္ဟာ ဆက္စပ္ ဖြံ႕ျဖိဳးမႈအားေကာင္းလာမွျဖစ္ၿပီး အေၾကာင္းအရာအခ်က္အလက္မ်ားကို မွတ္သားတ့ဲအခါမွာလည္း ပိုၿပီး ထက္ျမက္စူးရွလာမွာျဖစ္ပါတယ္။

စည္းကမ္းရွိပါ - Be Discipline

ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ ငယ္ငယ္ကတည္းက ေက်ာင္းသင္ခန္းစာထဲမွာ “စည္းကမ္းသည္ လူ၏ တန္ဖုိး”၊ “စည္းကမ္းရွိမွ တုိးတက္မည္” စသည္ျဖင့္ ေလ့လာက်က္မွတ္ခဲ့ရတာကို အားလုံးသိပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီတုန္းက ေလ့လာမွတ္သားဖူးတဲ့အတိုင္းေရာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ က်င့္သုံးၾကပါသလားလုိ႕ အခ်ိန္ရရင္ ကုိယ့္ကိုယ္ကို ေမးၾကည့္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ရာခုိင္းႏႈန္းမ်ားမ်ားဟာ မလုပ္ၾကတာကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

စည္းကမ္းသည္ လူ၏တန္ဖိုးကိုတက္ေစသည္။ ေငြေၾကးရွိျခင္း၊ မရွိျခင္း၊ ရာထူးရွိျခင္း၊မရွိျခင္းတုိ႕နဲ႕မဆုိင္။ အေျခအေနတုိင္းနဲ႕မဆုိင္။ မိမိတစ္ဦးတည္းႏွင့္သာ သက္ဆုိင္သည္။ တစ္ဦးခ်င္းကစ၊ လူေပါင္းမ်ားစြာတုိင္ရင္ စည္းကမ္းရွိေသာ မိသားစု၊ ရပ္ကြက္၊ ၿမိဳ႕နယ္၊ တုိင္း၊ ႏုိင္ငံ ျဖစ္မွာ မေသြပင္။ တခ်ဳိ႕ကေျပာတယ္ .. မရွိ ခုိးႏုိးတဲ့.. အဲဒီအဆုိကို ကြ်န္ေတာ္လက္မခံႏုိင္ပါ။ မရွိရင္ ရွိေအာင္လုပ္လုိ႕ရတယ္။ အဲဒီလုိရွိေအာင္ စည္းကမ္းနဲ႕ စရမွာျဖစ္တယ္။ ဘာစည္းကမ္းလဲဆုိရင္ အရင္စရမွာက ရွိတာနဲ႕ ေရာင့္ရဲတင္းတိမ္ပါ ဆုိတာဘဲ။ ဒီေနရာမွာ လူပ်င္းတုိ႕ရဲ႕ ေရာင့္ရဲျခင္းကို မဆုိလိုပါ။ မိမိနဲ႕ မတန္ေသးတာကို ရေအာင္မလုပ္နဲ႕။ မိမိလက္ရွိအေျခအေနကို သိေအာင္လုပ္ပါ။ ၿပီးေတာ့မွ တဆင့္ျမင့္ေအာင္ စနစ္တက် လွမ္းပါ။ ျဖစ္ခ်င္တာေတြကုိ သိပ္ၿပီး ဦးစားမေပးပါနဲ႕။ လက္ရွိ အေျခအေနမွာ မိမိဘ၀အတြက္ ျဖစ္သင့္တာထဲကမွ မိမိျဖစ္ႏုိင္တာကို အရင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႕ ၾကိဳးစားရမွာျဖစ္တယ္။ ဒါဆုိရင္ မိမိသည္ အရွိကို အရွိအတုိင္းသိၿပီး မိမိေမွ်ာ္မွန္းရာ ပန္းတုိင္းကို စနစ္တက် စည္းကမ္းရွိရွိ လွမ္းေနၿပီလို႕ ေျပာႏုိင္ၿပီ။

ကြ်န္ေတာ္တို႕ ျမန္မာလူမ်ဳိးအမ်ားစု အခက္အခဲက တစ္စိတ္ကုိ တစ္အိပ္လုပ္ခ်င္တဲ့ လက္ေတြ႕မဆန္ေသာ စိတ္ကူးယဥ္သက္သက္ေတြနဲ႕ စည္းမရွိ ကမ္းမရွိ ျဖစ္ခ်င္ၾကတဲ့အတြက္ ဒုကၡေတြ ပင္လယ္ေ၀ေနၾကတာဘဲ။ ဒါ့အျပင္ မေရာင္ရာ ဆီလူးတတ္တဲ့အတြက္ ေဗဒင္ဆရာ၊ သုိက္ဆရာ ေတြရဲ႕ တြင္းထဲ ႏွစ္မြန္းရတာဘဲ။ ႏုိင္ငံျခားသြားခ်င္တဲ့သူကလည္း မိမိကုိယ္တုိင္အားထုတ္ဖို႕ မၾကိဳးစား၊ ဒင္းတုိ႕လက္ထဲ ၀ါးကြက္အပ္တယ္။ စာေမးပြဲေအာင္ခ်င္သူ၊ ရာထူးတက္ခ်င္သူကလည္း စနစ္တက် စည္းကမ္းရွိရွိ မၾကိဳးစားဘဲ အင္း၊ ယၾတာတုိ႕ ဘာတုိ႕ကို ခ်ဥ္းကပ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ကုိယ္ေကာင္းဖုိ႕အတြက္ သူမ်ားကို ဒုကၡေရာက္ေအာင္ ေခ်ာက္တြန္းတတ္ၾကတယ္။ ဒါေတြဟာ တကယ္ေတာ့ မိမိအျပင္ မိမိနဲ႕ထိေတြဆက္စပ္ေနတဲ့ သူေတြကိုပါ ပင္ပန္းေစႏုိင္တယ္ဆုိတာကို နားလည္ဖို႕ေကာင္းပါၿပီ။ ယေန႕ေခတ္မွာ စည္းနဲ႕ကမ္းနဲ႕ စတင္ၾကဖုိ႕ လိုပါၿပီ။

မိမိကိုယ္တုိင္တင္မက သူတပါးဆီကလည္း အတုယူဖုိ႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ေကာင္းမြန္ေသာ အရာဆုိရင္ အတုယူသင့္ပါၿပီ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ငယ္ငယ္တုန္းက မိဘ ဘုိးဘြားေတြဆုံးမသလိုဆုိတဲ့အတုိင္း … ဘယ္ေရာက္ေရာက္ ..သြား စည္းကမ္း၊ စား စည္းကမ္း၊ ေန စည္းကမ္း လုိ႕ ေျပာရမလိုေတာင္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။

စည္းကမ္းစနစ္တက်ရွိၿပီးသားသူမ်ားအတြက္ ဘယ္ေနရာေရာက္ေရာက္ အထူးတလည္ စည္းကမ္းလုိက္နာစရာမလုိပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ သူကိုယ္တုိင္က စည္းကမ္းရွိေနၿပီျဖစ္လုိ႕ဘဲ။ ဥပမာ .. ေဆးလိပ္မေသာက္ရဆုိတဲ့ေနရာမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္မိလွ်င္ ဒဏ္ေငြ၊ ဒါေပမဲ့ သူကိုယ္တုိင္က ေဆးလိပ္မေသာက္တက္ဖူးဆုိရင္ အဲဒီစည္းကမ္းကို လုိက္နာစရာမလုိ။

ဒီေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ အမ်ားစုဟာ ေရွာင္ရန္က်င့္၀တ္မ်ားကို လိုက္နာတက္ၾကၿပီး ေဆာင္ရန္က်င့္၀တ္မ်ား ကိုေတာ့ လုိက္နာဖုိ႕ အင္မတန္မွ ၀န္ေလးၾကတယ္။ ဥပမာ - သူမ်ားအသက္မသတ္ဖုိ႕ က်င့္၀တ္ကို လုိက္နာၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆာင္ရန္က်င့္၀တ္ေတြျဖစ္တဲ့ မိမိအ၀တ္အစားေတြ ၀တ္ၿပီးရင္ ေလ်ာ္ဖြတ္ဖို႕၊ အိပ္ယာသိမ္းဖုိ႕၊ ယဥ္ေက်းစြာ ျပဳမႈဆက္ဆံဖုိ႕ စတာေတြက်ေတာ့ အင္တုိက္အားတုိက္ မလုိက္နာႏိုင္ၾကပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း တုိးတက္သင့္သေလာက္ မတုိးတက္ၾကတာဟာ ေဗဒင္ေမးစရာ မလုိပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ ဒီပို႕စ္မွာ အထူးသျဖင့္ ေဆာင္ရန္က်င့္၀တ္မ်ားကို လုိက္နာၾကဖုိ႕ အထူးတုိက္တြန္းရင္း နဲ႕ အားက်ဖြယ္ အတုယူဖြယ္ စကၤာပူက စည္းကမ္းတခ်ဳိ႕ကို ပုံနဲ႕တကြ ေဖာ္ျပလုိက္ပါတယ္။

မျပတ္ေလ့လာ ဆည္းပူးပါ - Lifelong Learning

ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ ေယာဆရာေတာ္ၾကီး ေရးသားတဲ့ အထက္က လကၤာကုိ ကြ်န္ေတာ္ ၈ တန္းေက်ာင္းသား ဘ၀ကတည္းက အလြတ္က်က္ခဲ့တာ၊ အခုအခ်ိန္ထိ မေမ့ေသးဘူး။ မွတ္ဥာဏ္ေကာင္းလုိ႕ေတာ့ မဟုတ္ဘူး၊ ႏွလုံးသားထဲမွာ စြဲေနလုိ႕ဗ်။ ငယ္ငယ္တုန္းကေတာ့ ဘာရယ္ညာရယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ကေလးပီပီ သင္ေပးတာေတြ က်က္ခဲ့ရတဲ့ဘ၀။ စာျပန္လို႕ အလြတ္မရရင္ ဆရာက ေၾကးစည္ဘု နဲ႕ နဖူးထိပ္ကို ထုလုိက္တာမ်ား တ႐ုတ္ကားထဲက မုိးၾကိဳးသြားပမာ ခံစားရတာ ေျပာမေနနဲ႕ေတာ့ အရပ္ကတုိ႕ေရ။

အခုအခ်ိန္က်ေတာ့မွ ေၾသာ္ ဒီစာပုိဒ္ေလးဟာ ေတာ္ေတာ္ကုိ တန္ဖိုးရွိပါလားဆုိတာ သိလာတာ။ ဒီစာပုိဒ္ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကုိ အထူးလင္းစရာ မလိုပါဘူးလုိ႕ ကြ်န္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ ပညာမရွိ၊ နည္းပါးတဲ့ ယုံၾကည္မႈဟာ မ်က္ကန္းယံုၾကည္မႈကဲ့သုိ႕ လည္းေကာင္း၊ ယံုၾကည္မႈမရွိ၊ နည္းပါးတဲ့ ပညာဟာလည္း ေျမေခြးတစ္ေကာင္ကဲ့သို႕ လည္းေကာင္း ဥပမာအလား ဆင္တူသည္။ ဒါေၾကာင့္ ယုံၾကည္ခုိင္မာတဲ့ ပညာသာလွ်င္ မိမိဘ၀အတြက္ေရာ မိမိပတ္၀န္းက်င္မက ကမၻာေလာကၾကီးအတြက္ပါ အက်ဳိးရွိေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီ ပညာ လို႕ေခၚတဲ့ သင္ယူမႈ၊ သင္ၾကားမႈ ေလ့လာမႈအေၾကာင္းေတြကို ကြ်န္ေတာ့္္ မေတာက္တေခါက္ အသိဥာဏ္နဲ႕ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။

ဘာ့ေၾကာင္ သင္ယူေလ့လာေနရတာလဲဲ။

အေျဖက ရွင္းပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ဟာ ကုိယ့္ဘ၀အေပၚမွာ ပုိၿပီး နားလည္လာသည္ႏွင့္အမွ် ဘ၀ကုိ ပိုၿပီး ႏွစ္ေထာင္းအားရ ေက်နပ္ၾကတယ္။ အကယ္၍မ်ား ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ဟာ အသိတရားတုိ႕၊ နားလည္မႈတုိ႕ မရွိဘူးဆုိရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႕ဘ၀ဟာ ေက်ာက္တုံးပမာကဲ့သုိ႕လည္းေကာင္း အသက္ရွိၿပီး ရွင္သန္မႈမရွိသကဲ့သုိ႕ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ သင္ယူဆည္းပူးျခင္းဟာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ဘ၀အတြက္ ပုိၿပီး စိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္းသလုိ ပုိၿပီးလည္း အဓိပၸါယ္ ရွိပါတယ္။ ဘ၀ဟာ တည္ျမဲမႈမရွိ အျမဲတမ္းေျပာင္းလဲေနသည့္အေလ်ာက္ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕တေတြလည္း ေျပာင္းလဲမႈနဲ႕အညီ သင္ယူေလ့လာေနဖုိ႕၊ အထူးသျဖင့္ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြမႈ ရွိေအာင္ ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ သင္ယူေလ့လာျခင္းဟာ မိမိအတြက္တင္မကဘဲ ပတ္၀န္းက်င္အတြက္၊ သူတပါးအတြက္ပါ သဟဇာတျဖစ္ေစပါတယ္။


ၾကားဖူးခဲ့ေသာ စကားပုံအတုိင္းဆုိရင္ စဥ္ဆက္မျပတ္ သင္ယူေလ့လာေနသူတုိင္းဟာ အျမဲတမ္း ႏုပ်ဳိေနတယ္လို႕ ဆုိတဲ့အတုိင္းပါဘဲဗ်ာ။ အကယ္၍မ်ား ကြ်န္ေတာ္တုိ႕တေတြဟာ မိမိ စိတ္ႏွစ္သက္ရာေပၚမွာ အျမဲတမ္းေလ့လာ သင္ယူေနမယ္ဆိုရင္ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈ ေရာဂါမ်ားမွလည္း ကင္းေ၀းေစႏုိင္တယ္လို႕ မွတ္သားဖူးပါတယ္။ ဥပမာ - မိမိႏွစ္သက္ရာ စာေပ၊ ကဗ်ာ၊ ဂီတ၊ အႏုပညာ၊ ဘာသာစကား ကြန္ပ်ဴတာ အစရွိသျဖင့္ေပါ့။ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ရဲ႕ ဦးေႏွာက္ဟာ အစဥ္ရွင္သန္ေနဖို႕အတြက္ တကယ္ေတာ့ တျခားခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပုိင္းမ်ားကဲ့သို႕ ပုံမွန္ေလ့က်င္ခန္းလို႕ေခၚတဲ့ သင္ယူေလ့လာမႈလုပ္ဖို႕ လုိအပ္ပါတယ္။ ေရွးစကားအရ .. အသုံးျပဳဖုိ႕လား - ဆုံး႐ႈံးဖုိ႕လား ဆိုတဲ့အတုိင္း မိမိကုိယ္ကုိ မိမိ ေသခ်ာစြာ စီစစ္ဖို႕လုိပါတယ္။


ဘာေတြကုိ ဘယ္ကေန ဘယ္လုိ ေလ့လာသင့္သလဲ။

တကယ္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕တေတြ ဘာကိုဘဲစိတ္၀င္စားစား၊ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ စိတ္၀င္စားမႈခ်င္း မတူညီႏုိင္ပါ။ ဘယ္လုိမွလည္း တူညီဖုိ႕ရာ မျဖစ္ႏုိင္ပါ။ တျခားသူသိတာကုိ မိမိသိခ်င္မွသိမယ္။ မိမိသိေနတာကို တျခားသူက သိခ်င္မွသိမယ္။ ဒါဆုိရင္ မိမိနဲ႕ အဲဒီတျခားသူတုိ႕ အသိခ်င္း ဖလွယ္ၾကရင္ ပိုမေကာင္းဘူးလား။ ဒါေတြးေတာစရာ။ ပုိေရာ အက်ဳိးမရွိႏိုင္ဘူးလား။ သင္ယူေလ့လာျခင္းရဲ႕ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ အသိပညာ ၾကြယ္၀ဖုိ႕ထက္ ပိုၿပီးအျခား မရွိႏုိင္ပါဘူး။ အသိပညာ၊ အသိတရားဟာ နားလည္မႈကုိ ဦးတည္ေစတဲ့အျပင္ စာနာျခင္း၊ ႏွစ္ေထာင္းအားရျခင္း၊ ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္ျခင္းတုိ႕ကို ျဖစ္ေစတယ္။


ဒါ့ေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႕တေတြဟာ မိမိဘ၀အေၾကာင္းကို ပုိမိုေေလ့လာမိလွ်င္ မိမိတို႕ဘ၀အေပၚ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏုိးမႈ ကိုလည္း ပုိမုိ ေမြးဖြားႏိုင္မွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီ့ ဘ၀အေပၚမွာ ခ်င္ခင္ျမတ္ႏုိးမႈသည္ပင္လွ်င္ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈျဖစ္တယ္ဆုိတာကို နားလည္ရမွာ ျဖစ္တယ္။


ဒါဆုိရင္ ဘာေၾကာင့္သင္ယူေလ့လာေနတာလဲ၊ ဘာေတြကိုေလ့လာမလဲဆုိတဲ့ ေမးခြန္းကို ေျဖၿပီးေလာက္ၿပီဟု ကြ်န္ေတာ္ ထင္ပါတယ္။ ဆက္ၿပီး ကြ်န္ေတာ္တို႕ စဥ္းစားရမွာက ဘယ္လိုပုံနဲ႕ ေလ့လာဆည္းပူး မလဲဆုိတဲ့အခ်က္ဘဲ။ ဒီအထဲမွာ ကြ်န္ေတာ္နားလည္ထားတဲ့ ပုံစံနဲ႕ ေျဖပါရေစ။ တျခားလုပ္စရာေလးေတြ ရွိေနတာမုိ႕ အက်ဥ္းခ်ဳံးခြင့္ျပဳပါ။


၁) မိမိအေတြ႕အၾကံဳကေန ေလ့လာဆည္းပူးပါ။
၂) မိမိအခက္အခဲေတြကေန ေလ့လာဆည္းပူးပါ။
၃) မိမိအမွားမ်ားကေန ေလ့လာဆည္းပူးပါ။
၄) ေမးခြန္းမ်ား ေမးရင္းကေန ေလ့လာဆည္းပူးပါ။
၅) သူတပါးဆီကေန ေလ့လာဆည္းပူးပါ။
၆) သင္ၾကားေပးမႈကေန ေလ့လာဆည္းပူးပါ။
၇) မိမိစိတ္ကို ဘယ္လုိေျပာင္းမလဲဆုိတာကေန ေလ့လာဆည္းပူးပါ။
၈) အမွန္တရားကို ရွာေဖြရင္းကေန ေလ့လာဆည္းပူးပါ။


မိမိသင္ယူဆည္းပူးၿပီးလွ်င္ ဘယ္ေတာ့မွ မၾကြားပါနဲ႕။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ သင္ယူ ဆည္းပူးမႈဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ကုန္ဆုံးႏုိင္မွာ မဟုတ္လုိ႕ပါ။ အဲ့ဒါအျပင္ မိမိသိတယ္ဆုိတာ အျခားသူ ေျမာက္မ်ားစြာႏွင့္ ယွဥ္လွ်င္ ႏြားေျခရာခြက္ ေရအုိင္ထဲက ဖားသူငယ္ပမာ အလားတူပါတယ္။


နိဂံုးခ်ဳပ္အေနနဲ႕ ဒီစာေၾကာင္းေလးေၾကာင္းနဲ႕ အဆုံးသတ္ပါရေစ။


သူ႕ကုိ ေရွာင္ပါ - ဘာမွ မသိတဲသူ၊ ဒါကိုလည္း သူကုိယ္တိုင္က မသိဘူး။
သူ႕ကုိ သင္ေပးပါ - ဘာမွ မသိတဲသူ၊ ဒါေပမဲ့ သူကုိယ္တိုင္ မသိဘူးဆုိတာကုိ သိတယ္။
သူ႕ကုိ တုိက္တြန္းပါ - သိေတာ့သိတယ္၊ သူကုိယ္တုိင္ကေတာ့ မသိရွာဘူး။
သူ႕ေနာက္က လိုက္ပါ - သိတယ္၊ သူ႕ကုိယ္သူလည္း သိတယ္။


+++ ေဆြးေႏြးစရာမ်ားရွိပါက ေျပာခ်င္ရာေျပာ ခြက္ထဲမွာ ႐ုိက္လုိက္ပါ။ +++

အေကာင္းျမင္ပါေစ - Positive Mindset

ထံုးစံအတုိင္း ဒီပို႕စ္ကို ေရးမယ္လို႕ဟန္ျပင္ၿပီး စဥ္းစားလိုက္ေတာ့ အလုပ္တူသူငယ္ခ်င္း စကၤာပူႏုိင္ငံသား တစ္ေယာက္က ဒီေန႕ေျပာလုိက္တဲ့စကားကုိ သြားသတိရမိၿပီး အေကာင္းျမင္ႏုိင္တဲ့ စိတ္ဓါတ္အေၾကာင္းကုိ ေရးဖုိ႕ ဦးတည္လုိက္ပါတယ္။


တကယ္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕က ပါးစပ္ကသာ ရႊန္းရႊန္းေ၀ေအာင္ ဘယ္လုိဘဲေျပာေျပာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ရဲ႕ အတြင္းစိတ္ကိုက အေကာင္းျမင္တဲ့ အက်င့္ရဖုိ႕လိုပါတယ္။ ျမင္ ေတြ ၾကားသမွ် အရာရာတုိင္းကိုေတာ့ အေကာင္းျမင္ဖို႕ ဆုိတာ လြယ္တဲ့ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါဟာလည္း လူတစ္ဦးနဲ႕တစ္ဦးရဲ႕ အေတြ႕အၾကဳံ၊ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္၊ ရင့္က်က္မႈအသိဥာဏ္ေတြေပၚမူတည္ၿပီး ကြဲျပားႏုိင္တယ္။ လူတခ်ဳိ႕ကေျပာတယ္၊ အေကာင္းျမင္စိတ္ဆုိတာ ေမြးရာပါတဲ့၊ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ဒီ အဆိုကုိ လက္မခံႏုိင္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆုိေတာ့ လူတစ္ေယာက္မွာ အေကာင္းျမင္ႏုိင္ျခင္းဆုိတဲ့ စိတ္ဟာ ဒီလူရဲ႕ ၾကံဴေတြ႕ရတဲ့ အခ်ိန္ကာလေျပာင္းလဲသြားတာႏွင့္အမွ်၊ အသက္အပုိင္းအျခားေရြလ်ားသြားတာနဲ႕အမွ် တျဖည္းျဖည္း ေျပာင္းလဲႏုိင္လုိ႕ပါဘဲ။ ဒါ့အျပင္ အဲဒီစိတ္ကုိ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕အေနနဲ႕ ေလ့က်င္ယူလုိ႕ရတယ္။

ဘယ္လုိဘဲ မေကာင္းတဲ့စိတ္အေျခခံလူတစ္ေယာက္ဘဲျဖစ္ပါေစ၊ ဤသူကုိယ္တုိင္ ေကာင္းတဲ့စိတ္အေျခခံရွိေအာင္ ေလ့က်င့္ျပဳစု ပ်ဳိးေထာင္သြားမည္ဆုိရင္ ဒီလူဟာ ပိုၿပီးေကာင္းလာႏုိင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္အေတြအၾကံဳအရဆုိရင္ အခုလိုနည္းနဲ႕လည္း ေလ့က်င့္ႏုိင္ပါတယ္။

စာစကားနဲ႕ေျပာရင္ တရားအားထုတ္တယ္လို႕ေျပာတယ္။ ဒီေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ကုိယ့္စိတ္ကို သိေအာင္ ေလ့က်င့္ျခင္းလုိ႕ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ဒီေလ့က်င့္ျခင္းဟာ လူမ်ဳိး ဘာသာမေရြး အကုန္အက် မရိွဘဲ လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။ စကားလုံးၾကီးသြားရင္ လက္ေတြ႕လုပ္တဲ့အခါမွာ ဟိတ္ၾကီးဟန္ၾကီးေတြ လုပ္ေနမိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ရုိးရုိးရွင္းရွင္းဘဲ ေျပာၾကတာေကာင္းပါတယ္။ စကားပုံအတုိင္းဆုိရင္ “ရုိးရွင္းျခင္းဟာ အေကာင္းဆုံးပါဘဲ” ဆုိတဲ့အတုိင္းေပါ့။

ကနဦးမွာ အခ်ိန္ေတြအမ်ားၾကီးမယူႏုိင္ဘူးဆုိရင္လည္းရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေလ့က်င့္ျခင္းကိုေတာ့ အဆက္မျပတ္ လုပ္ႏုိင္ရင္ ပုိေကာင္းပါတယ္။ ဥပမာ - အိပ္ယာမ၀င္ခင္ ေျခလက္ သုတ္သင္ၿပီးၿပီ ဆုိရင္ ထုိင္ေနရင္း ဒါမွမဟုတ္ အိပ္လ်က္ လဲေလ်ာင္းေနရင္း မိမိရဲ႕ ၀င္ေလ ထြက္ေလကုိ ႏွာသီး၀မွာ တုိးထိသြားတာကုိ သတိျဖင့္ ၾကည့္ၾကည့္ပါ။ ဒီေနရာမွာ ဖားေအာက္ ဆရာေတာ္ၾကီးကေတာ့ ၾကည့္ရလြယ္ေအာင္လုိ႕ ကိန္းဂဏန္းျဖင့္ မွတ္ဖို႕ တုိက္တြန္းညႊန္ၾကားထားတဲ့အတုိင္း လုပ္ခ်င္ရင္လည္း ရပါတယ္။ ဆုိလိုတာက မိမိႏွာသီး၀ကုိ ၀င္ထိတဲ့ေလ တစ္ခါနဲ႕ ႏွာသီး၀က တုိးထြက္တဲ့တစ္ခါၿပီးတုိင္း စိတ္ထဲက (၁) လို႕ မွတ္ရမယ္။ ဒီလိုနဲ႕ (၈) ၾကိမ္ေျမာက္တဲ့အထိ မွတ္သြား၊ ေရာက္ရင္ (၁)ကျပန္စေပါ့။ ဒီလုိနဲ႕ ၾကိဳးစားၿပီး အနည္းဆုံး ၁၀ မိနစ္ေလာက္စီ ညတုိင္းလုပ္သြားၾကည့္ပါ။ ဒီနည္းအတုိင္း မနက္အိပ္ယာထတဲ့အခါလည္း အိပ္ယာက မထမွီ ၁၀ မိနစ္ေလာက္ ၾကိဳးစားၿပီး လုပ္ၾကည့္ပါ။ ၁ လေလာက္နည္းပါးၾကာလာရင္ မိမိကုိယ္မိမိ တျဖည္းျဖည္းေျပာင္းလဲလာတာကုိ သိလာႏုိင္ပါတယ္။

ထုိနည္းအတုိင္း ေန႕စဥ္ လုပ္ငန္းေတြမွာလည္း အသုံးခ်လုိ႕ရပါတယ္။ ဥပမာ - ကုိယ့္စိတ္က ေဒါသထြက္ေနတယ္ဆုိရင္လည္း အဲဒီေဒါသကို အတပ္ႏုိင္ဆံုးေပ်ာက္ဖုိ႕အတြက္ ၀င္ေလထြက္ေလကုိ အထက္ပါနည္းအတုိင္း စမ္းလုပ္ၾကည့္ပါ။ စိတ္တည္ၿငိမ္မႈကုိ ရလာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီၾကေတာ့မွ ေျပာသင့္ ေျပာထုိက္ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္တာကို ဆက္လုပ္ပါ။ ထူးျခားမႈကို မုခ်ခံစားရပါလိမ့္မည္။ ဒီနည္းကုိ ဘယ္ေနရာ ဘယ္အခ်ိန္မွာမဆုိ လုပ္လုိ႕ရပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ဆုိ စာေမးပြဲခန္းမွာ မေျဖခင္၊ တခါတေလ ကားစီး၊ ရထားစီးတဲ့အခါ လုပ္ပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ စိတ္ကုိ တည္ၿငိမ္မႈရေအာင္လို႕ပါ။ ဒါမွ စိတ္ဟာ ပိုၿပီး အစြမ္းထက္လာတာကုိ ေတြ႕ရပါလိမ္မယ္။

စိတ္တည္ၿငိမ္ၿပီးမွ ဆုံးျဖတ္ေသာ ကိစၥ၊ ေျပာဆုိမႈ၊ ၾကံစည္မႈေတြဟာ အေကာင္းဘက္ကို ဦးတည္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ အားလုံးအတြက္ ျမတ္စြာဘုရားေဟာၾကားခဲ့တဲ့ စာတစ္ပုိဒ္ျဖင့္ ဒီပုိ႕စ္ကို နိဂုံးခ်ဳပ္ပါရေစ။

“စိတ္တည္ၿငိမ္မႈ ရေအာင္ ေလ့က်င့္ပါ
ၾကည္လင္ တည္ၿငိမ္မႈရွိၿပီးသားစိတ္သည္သာ အက်ဳိးအေၾကာင္း အဆုိးအေကာင္းကုိ
မွန္ကန္စြာ မုခ် ဆုံးျဖတ္ႏုိင္ပါမယ္” ++

++ နားလည္သလုိ႕ ျမန္မာမႈျပဳထားသည့္အတြက္ အမွားမ်ားပါရွိပါက ျပင္ေပးၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံပါတယ္။

အားလုံး အားလုံး မိမိစိတ္ကုိ အေကာင္ျမင္ႏုိင္ေအာင္ ၾကိဳးစားႏုိင္ၾကပါေစ....။

ရွိသင့္ေသာ စိတ္ဖိအား စြမ္းအင္ - Stress Performance Connection

ယေန႕ေခတ္လူတုိင္းလုိလို စိတ္ဖိစီးမႈဆုိတဲ့ ခံစားမႈကို ၾကံဳေနၾကတာဟာ ေျမၾကီးလက္ခတ္မလြဲပါ။ အထူးသျဖင့္ မိမိဟာ အျမင့္ကုိ အဆင့္ဆင့္ ေမွ်ာ္မွန္းၿပီး ၾကိဳးစားေနတဲ့သူဆုိရင္ ပုိၿပီး ရင္ဆုိင္ရမွာ ျဖစ္တယ္။ ဥပမာ - မိမိေရွ႕မွာ သတိမူတဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ လမ္းအလယ္မွာ ျဖတ္ေျပးရင္း ကားအလာနဲ႕ၾကံဳလို႕ လက္တကမ္း ကယ္တင္လိုက္တာမ်ဳိး၊ မီးေလာင္ေနတဲ့အခါ တခ်ဳိ႕ေလးပင္ေသာ အရာကိုပင္ အလြယ္တကူ မသယ္သြားလုိက္တာမ်ဳိး၊ သရဲေၾကာက္လို႕ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ေျပးရမဲ့ လမ္းကို ၅ မိနစ္နဲ႕ ေျပးခဲ့တာမ်ဳိး၊ လူၾကီး အဆူခံရမွာေၾကာက္လို႕ ၁ ရက္ေလာက္လုပ္ရမဲ့အလုပ္ကို ေန႕၀က္ထဲနဲ႕ ျပီးစီးခဲ့တာမ်ဳိး.. စတာေတြဟာ အံ့ၾသစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ မိမိရဲ႕ စြမ္းအင္ေတြဘဲဆုိတာကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈလုိ႕မရေကာင္းပါ။ ဤကဲ့သုိ႕ အမွတ္တမဲ့ ႐ုတ္တရတ္ ၾကံဳတဲ့အခါမွာ မိမိတုိ႕ခႏၶာကိုယ္မွာရွိတဲ့ စိတ္စြမ္းအားေတြအာ တမဟုတ္ခ်င္း စုေပါင္းသြားၿပီး အထူးသျဖင့္ မိမိတုိ႕အေနနဲ႕ လ်ပ္တျပတ္ တုံ႕ျပန္လုိက္ႏိုင္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ေပးႏုိင္ၾကတယ္။

အထက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့သလို စိတ္ဖိစီးတုိင္းကို လူတုိင္းၾကံဳဖူးၾကပါတယ္။ လူအမ်ဳိးမ်ဳိးအလုိက္ စိတ္ဖိစီးမႈဟာ အနည္း အမ်ား အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိတတ္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရွိသင့္တာထက္ ပုိၿပီး မထားသင့္ပါ။ အဓိကအေရးအၾကီးဆုံးက အဲဒီ့ စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ဘယ္လို မိမိတို႕ မွန္ကန္ေသာ ဘက္မွ်ေသာနည္းနဲ႕ တုံ႕ျပန္ၾကမလဲဆုိတာဘဲ။ ဒါကို ကြ်န္ေတာ္နားလည္ေသာ ပုံစံနဲ႕ ေဆြးေႏြးၾကရေအာင္။

ပထမဦးဆုံး လုပ္ရမည့္ကိစၥက မေကာင္းတဲ့စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို အေကာင္းဘက္ဦးတည္တဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းေပးဖုိ႕လုိတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီ မွန္ကန္တဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္ဟာ မိမိဘ၀တက္လမ္းအတြက္ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ဘယ္လို အေထာက္အပံ့ေပးႏုိင္တယ္ဆုိတာကို နားလည္ေအာင္ ၾကိဳးစားရမွာျဖစ္တယ္။

၁) စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္ဟာ မိမိအတြက္ အလုပ္ လုပ္ေဆာင္ဖို႕ လႈံေဆာ္မႈ တစ္ခုျဖစ္တယ္။

အလုပ္တစ္ခုလုပ္ဖုိ႕၊ ေအာင္ျမင္ဖို႕အတြက္ မိမိကိုယ္တုိင္က တက္တက္ၾကြၾကြ လႈံ႕ေဆာ္တုိက္တြန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႕လုိတယ္။ အဲဒီအတြက္ မွန္ကန္တဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအားရွိရမယ္။ အကယ္၍ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျပန္ရင္လည္း ကတုန္ကရင္ စိတ္လႈပ္ရွားမႈ၊ စနစ္တက် မစီမံႏုိင္မႈ၊ စတဲ့ မလုိလားအပ္တာေတြ ျဖစ္ႏုိင္တယ္ဆုိတာကို သေဘာေပါက္ရမယ္။ ထားရွိသင့္ေသာ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအားသာလွ်င္ မိမိအလုပ္ကို အလွ်င္ျမန္ဆုံး၊ အေကာင္းဆုံး၊ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခ်ိန္အတြင္း စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မွာျဖစ္တယ္။


၂) စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္ဟာ အလုပ္ကို လွ်င္ျမန္ၿပီးေျမာက္ေစေသာ အရည္အခ်င္းရွိတယ္။

စိတ္ဖိစီးမႈ စြမ္းအင္မရွိဘဲနဲ႕ ဘယ္အလုပ္ကိုမွ ေအာင္ျမင္ၿပီးေျမာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ပါ။ လူတုိင္းဟာ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္မရွိလွ်င္ ပ်င္းတတ္၊ ေႏွးေကြးတတ္တာ ဓမၼတာပင္။ အလြယ္လမ္းကို လုိက္ခ်င္ၾကတယ္။ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ျခင္းမရွိ ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္ၾကမွ ကမန္းကတန္းလုပ္ခ်င္ၾကတယ္။
လံုေလာက္တဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္သည္ မိမိအလုပ္ကို အေကာင္းဆုံးျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေစႏုိင္တယ္။ ဥပမာ - စိတ္အားထက္သန္မႈ စြမ္းအားေၾကာင့္ ၁ပတ္လုပ္ရမည့္ အလုပ္ကို ၁ရက္တည္းနဲ႕ ၿပီးေစတဲ့ အျဖစ္အပ်က္မ်ဳိး။


၃) စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္ဟာ ေအာင္ျမင္မႈကို ဦးတည္ေစတယ္။

ဆူနာမီေရလႈိင္းေၾကာင့္ ပင္လယ္ထဲ ေမ်ာပါသြားတဲ့ အသက္ ၃၂ႏွစ္အရြယ္ အင္ဒုိနီးရွား အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးဟာ ၆ ရက္လုံးလုံး အစာေရစာ မစားေသာက္ရေသာ္လည္း စိတ္မေလ်ာ့တမ္း ၾကိးစားပန္းစား သစ္သားတုံးနဲ႕ ကူးခတ္ၿပီး နီးစပ္ရာ ကမ္းကို ေအာင္ျမင္စြာ ေရာက္ရွိခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ကုိ ၾကည့္ရင္ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ နားလည္ႏုိင္္ပါတယ္။ အကယ္၍မ်ား အဲဒီအမ်ဳိးသမီးက ေသရမွာကို ေၾကာက္တဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္ကုိ မွန္မွန္ကန္ကန္ အသုံးမခ်လို႕ ေတာ္ပါၿပီ ေသလဲ ေသပါေစေတာ့ဆုိၿပီး ဒီအတုိင္း ေရစုန္ေမ်ာခဲ့ရင္ အခုအခ်ိန္ထိ လူ႕ေလာကထဲမွာ ရွင္သန္မွာမဟုတ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ထားရွိသင့္တဲ့ စိတ္စြမ္းအင္ဟာ မိမိတို႕ ဘ၀မွာ လုပ္ေဆာင္ၾကတဲ့ အလုပ္ေတြကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ အေထာက္အကူေပးႏုိင္တယ္။


တခ်ဳိ႕ေသာသူေတြ အမ်ားက အံ့ၾသေလာက္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ခဲ့ၾကလို႕ လုပ္ငန္းအတူတူခ်င္းမွာေတာင္ ေနရာေကာင္း ရေနၾကတာဟာလဲ လက္ေတြ႕ ဥပမာတစ္ခုပါဘဲ။ ဘ၀မွာ ထားရွိသင့္တဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္မရွိလွ်င္ ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိတာနဲ႕ အတူတူဘဲ။ တနည္းအားျဖင့္ ဘာကိုမွ ခက္ခက္ခဲခဲဆုိရင္ မလုပ္ခ်င္ဘူး၊ ပ်င္းရိငိုင္ေတြ၊ အေပ်ာ္အပါးလုိက္စားဖို႕ကိုဘဲ ဦးတည္ေနၾကတယ္။ ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိမွေတာ့ ဘယ္လုိလုပ္ၿပီး ဘာကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမွလဲ။ ဒီလုိနဲ႕ဘဲ ဘ၀မွာ ေရစုန္ေမွ်ာရင္းနဲ႕ အသက္ေသသြားၾကသူေတြဟာ မေရမတြက္ႏုိင္ပါ။


၄) စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္ဟာ က်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစတယ္။

ေဆးပညာေလ့လာေတြ႕ရွိမႈအရဆုိရင္ ထားရွိသင့္တဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္ဟာ မိမိတုိ႕ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ ခုခံစြမ္းအားကို တုိးပြားေစတယ္လို႕ ဆုိပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈ ခြန္အားစတင္ခ်ိန္မွာ ခႏၶာကိုယ္မွာရွိတဲ့ ဓာတုေဗဒစြမ္းအားေတြဟာ အလုိလုိ ထုတ္လြတ္လိုက္ေသာေၾကာင့္ ခုခံစြမ္းရည္ကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစၿပီး မိမိဦးေႏွာက္ကိုလည္း အလုပ္မ်ားမ်ားစြမ္းေဆာင္ႏုိင္ေအာင္ အက်ဳိးျပဳေစပါတယ္လုိ႕ဆုိပါတယ္။


ဒါ့ေၾကာင့္ ေန႕စဥ္ လုပ္ေသာ မိမိအလုပ္မွာ တပ္ႏုိင္သမွ် မွန္ကန္ေသာ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္ကို ေပၚေပၚက္ေစဖို႕ အထူးၾကိဳးစားပါ။ ဒါမွလည္း မိမိကုိယ္တုိင္က ၾကိဳးစားပန္းစားနဲ႕ အလုပ္ၿပီးေျမာက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မွာျဖစ္တယ္။


စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားရင္ စိတ္လႈပ္ရွားမႈ၊ အလုပ္မွန္သမွ် အစီအစဥ္မက်မႈေတြျဖစ္တယ္။
စိတ္ဖိစီးမႈမရွိ၊ နည္းရင္ အိပ္ခ်င္ငိုက္မ်ည္း၊ ႏုိးႏုိးၾကားၾကားမရွိမႈ ေတြျဖစ္တယ္။
လုံေလာက္ေသာ မ်ွတေသာ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအားသာလွ်င္ အရာရာကို အေကာင္းဆုံးအဆင့္ေရာက္ေအာင္ ေဆာင္ၾကဥ္းေပးႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။


ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႕ အေရးၾကီးဆုံးက စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအားေၾကာင့္ မိမိဒုကၡမေရာက္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။ အဲဒီ စိတ္ဖိစီးမႈစြမ္းအင္ကုိ မိမိေကာင္းစားဖုိ႕အတြက္ အသုံးခ်တတ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ပါ။